Dadka qaangaarka ah, qallal-celinta qallalan waxaa laga yaabaa inay ka muuqdaan heerkul sare, waxaa sidoo kale loo yaqaannaa qayb ahaan. Xaaladahan, waxaad u baahan tahay inaad si deg deg ah ula tasho dhakhtar si aad u ogaato oo aad u tirtirto sababta keentay. Daaweynta saxda ah iyo daaweynta waqtigeeda ayaa ka caawisa in laga fogaado dhibaatooyinka halista ah.
Waa maxay sababta qallalku u dhaco?
Xanuunka aan murqaha lahayn ee muruqyada, oo loo arko sida xakameyn xoog leh oo kala duwan, waxaa lagu magacaabaa qallal qallalan. Waxay si kedis ah u kicinayaan waqti gaaban (labo ilbiriqsi ilaa laba ama seddex daqiiqo), laakiin markaa ka dib marxalad gaar ah. Qalashadan waxaa weheliya xanuun daran oo ku jira aaga kacsanaanta, oo aan dhici karin maalmo badan.
Qalal-xummada oo heerkulka jidhka ayaa sidoo kale loo yaqaan "febrile." Waxay dhacaan marka tiirarka mercury uu ka sarreyso 38 c. Spasms waxay ku xiran tahay:
- da'da aadanaha;
- xaaladdiisa dareenka ah;
- shaqada maskaxda
- difaac.
Maskaxda bini'aadamka waxay leedahay nidaam adag. Tusaale ahaan, mid ka mid ah wuxuu abuuraa dheecaan waxqabad ee bioelectrical, iyo kan labaad - wuxuu xakameyn karaa. Jirka caafimaad qaba, hawsha nuujinta waa mid aad u kordhay, laakiin marka qalalaasuhu dhaco, markaa gariir ayaa soo baxa. Ka jawaabidda su'aasha ku saabsan sababta keentay siyaabaha kale ee qallafsan, waxaan sheegi karnaa arrimaha soo socda:
- Cudurrada neerfaha badan (encephalitis, meningitis);
- la'aanta glucose, kalsiyum iyo magnesium ee jirka;
- gestosis xiliga uurka;
- Nooca daran ee fuuq-baxa;
- suuxin daran;
- cudurrada faafa iyo neefta;
- suuxdin;
- dhaawacyada craniocerebral;
- cudurada nidaamka dareemayaasha;
- dhaxalka;
- miyir-qabka ee dheef-shiid kiimikaad;
- buro maskaxda ku jirta;
- cod aad u weyn ama iftiin dhalaalaya.
Sidee loo qabtaa qaloocnaanta foosha?
Qofka qaangaarka ah, gariirku heerkulka waxaa lagu muujiyaa dhammaan muruqyada jirka. Bilowga weerarka, bukaanku wuxuu bilawdaa jimicsiga jilicsan ee jidhka. Hannaankani wuxuu si tartiib tartiib ah u jilicsan yahay wuxuuna ku dhammaanayaa Inta lagu jiro qalalaas, waxa soo socda ayaa dhici kara:
- Madaxa madaxa;
- indhaha oo indhaha ka furaya;
- xakamaynta aan xakamayn ee saxarada ama kaadida;
- qabashada neeftaada;
- xanuunka fiiqan, oo keenaya taahid iyo xitaa oohin;
- Lugaha toosan iyo gacmaha gacmaha;
- ilkaha lafdhabarashada;
- miyir beelid;
- maqaarka ayaa noqda mid buluug ah;
- Maqnaansho wax fal celin ah ee ficilada dadka kale.
Miyir beelid ama qadhqadhyo?
Qalal-celinta kuleylka ah ee qaangaarka ah ee dadka qaangaarka ah waxay socon kartaa ugu badnaan shan iyo toban daqiiqo, halka muddada dib u celinta. Qofka jirran waa inuu daruuri u fidiyaa gargaarka degdegga ah, sidaa darteed takhasusle waa in loogu yeeraa isla markiiba. Ka hor intaadan imaanin dhakhaatiirta, iskuday inaad yareyso kuleylka adigoo ka caawinaya daawooyinka iyo qaboojinta qaboojiyaha oo khal.
Miyir beelid ama suuxdin?
Qalal-gariirka qashinka ah ayaa aad u sahlan in lagu wareero suuxdinta . Kala saarista iyo ku dhejinta calaamadaha saxda ah waxay noqon kartaa oo kaliya dhakhtarka neerfaha, kaas oo aad la xiriireyso weerarka kowaad. Khabiirka takhasuska ah ayaa kuu soo diri doona sahan dhamaystiran oo ka kooban:
- falanqaynta dhiigga iyo baaritaanka guud ee dhiigga;
- electroencephalograms ;
- nukliyeerka nukliyeerka shiidka ama shaxanka la xarriiqay;
- baadhitaannada kaadida;
- shaqeynta laf-dhabarka si looga saaro meningitis iyo encephalitis.
Cirridka xummadda ayaa ah cawaaqib
Mararka qaarkood qallal xummad ayaa noqda suuxdin. Sida laga soo xigtay tirokoobka, tani waxay ku dhacdaa 2% bukaannada qaba dhibaatooyin murqaha ah dhowr jeer. Xaaladdani waxay la xiriirtaa la'aanta oksijiin aad u daran oo ku dhaca nuuroonnada. Hypoxia waxay kicisaa geedi socodka sida apoptosis - dhimashada unugyada barnaamijka la jilay. Necrosis ayaa saameeya aagagga qaar ka mid ah koontorada maskaxda, halkaas oo diiradda la saaro.
Marka adiga ama qaraabadaada ay qabaan qalal-darro, daryeelka degdega ah waa in si degdeg ah loo siiyaa. Haddii tani aysan dhicin, bukaanku waxa laga yaabaa in uu dareemo habab aan dib loo noqon karin:
- horumariyo xuubka maskaxda ee hippocampus;
- hababka neerfaha waa la jari karaa;
- dhegoolnimada ama cilladaha hadalka ayaa u muuqda.
Miyir beelid - maxay tahay in la sameeyo?
Lama ogola daawada dadka waxaa lagu qabtaa qallal-celinta heerkulka dadka qaan-gaarka ah, waxa la samaynayo tan, waa inuu qof kastaa ogaadaa, xusuusto sharciyada soo socda:
- Sii dawooyinka daawada qatarta ah ( Paracetamol , Acetylsalicylic acid).
- Wac ambalansi.
- U dhibee dhibbanaha sida ugu macquulsan.
- Xasuuso wakhtiga bilawga iyo mudada weerarka, waxaad fiirisaa dabeecadda guluubka si loo gudbiyo macluumaadkan khabiir takhasus leh.
Qalal-xummo - gargaarka koowaad
Ka hor intaan imaanin ambulance dhakhtar, gargaar leh qandhada qallalka ah waa in lagu siiyaa guriga iyaga keligood ah:
- Ha u ogolaan bukaanku in uu ilkahaaga xirxiro.
- Wac si aad u hesho caawimo deriska ama qaraabada.
- Ku dabaji hawo kulul ama meel baraf ah.
- U sii daa qofkii waxyeeleeyay nabadgelyo, laakiin ha ka tagin cid aan la joogin.
- Haddii neefsiga qofka uu istaago, ka dibna sug ilaa dhamaadka weerarka oo samee neefsasho macmal ah.
- U hubso socodka joogtada ah ee hawada cusub ee qolka.
Xilliga qabashada qalalaasaha, waxaa reebban:
- Ku adkee bukaanka, sababtoo ah waxay taasi keeni kartaa dhaawac.
- Ku qor shayga walxaha afkiisa oo soo saar carrabka, maaddaama miisaannada ajnebigu geli karaan mareenka neef-mareenka, waxaana suurtogal ah in waxyeello loo geysto afka afka.
- Sii biyo ama daawooyin si aysan u faragalin neefta xun.
- Ku qaboojiyaha bukaanka qabow qabow, sababtoo ah habkani wuxuu sababi karaa wadnaha oo aan shaqeynin.
Daaweynta qallalka qabowga
Daaweynta qalooca heerkulka dadka qaangaarka ah waxaa lagu fuliyaa laba marxaladood:
- gargaarka gariirka;
- baabi'inta sababaha keenay weerarka.
Daaweynta maandooriyaha waxaa la sameeyaa kadib baaritaan dhamaystiran, ogaanshaha, oo uu soo qoray dhakhtar qibrad leh oo kormeer joogto ah. Haddii aad bilowdo inaad qaadato daawo naftaada ama aadan ku habooneyn, markaa kaliya ma caawineyso, laakiin sidoo kale aad bay u dhaawaceysaa. Dhakhaatiirta cudurada noocaas ah waxay qabtaan daaweynta anticonvulsant, oo ka kooban anticonvulsants:
- Phenobarbital;
- Depakin;
- valproic acid;
- Convulex;
- Phenytoin.
Haddii aad qabtid qandho sarreysa, waxaa jiray qaloocsanaan, markaa ka hortagiddooda waxaad u baahan tahay:
- U fiirso nidaamka maalinta oo hurdo ugu yaraan 8 saacadood maalintii.
- Badanaa qolka hawo qalaji.
- Si aad u cuntid si habboon oo sax ah.
- Cab biyo badan.
- Isboortiga u tag.
- Waqtigaas gudihiisa, daawee cudurada fayruska iyo faafa.
- Iska ilaali heerkulka sare.