Isbeddellada nafsaaniga ah ee derbiyada xididdada dhiigga, murugadooda iyo hoos u dhigista hoos u dhaca badanaa waxay keenaan istaraatiijka dhiig maskaxda. Hemorrhage in maskaxda waa xaalad aad u halis ah, dhimashada ka dib markii ay ka badan tahay 40% tirada guud ee kiisaska. Sidaa daraadeed, waxaa muhiim ah in la aqoonsado xinjirowga dhiig maskaxda sida ugu dhaqsiyaha badan oo gargaar u raadso.
Sababaha dhiig baxa maskaxda
Qodobka ugu caansan ee keena dillaaca xididdada dhiigga waa cudur aad u sarreeya iyo dhibaatooyin daran. Xaaladaha kale, sababaha soo socda ee istaroogga ayaa lagu ogaadaa:
- atherosclerosis;
- isbeddelka qaab-dhismeedka xididdada dhiigga ee maskaxda sababtoo ah geeddi-socodka bararka;
- jiritaanka dhiigga;
- beriberi;
- suuxdinta ba'an;
- isqaadsiinta wadnaha;
- kansarka maskaxda;
- dhaawaca farsamada ee dharka;
- diirrinta dhiig karka;
- encephalitis;
- vascular aneurysm;
- diabetes mellitus;
- dhaawaca amyloid ee maraakiibta dhiigga.
Marar dhif ah, suurtogal maaha in la sameeyo sabab sax ah.
Calaamadaha maskaxda ee maskaxda
Sawirka daaweynta ee xaaladda xaaladdu waxay ku xiran tahay isirrada sida xoogga ah ee dhaawaca unugyada, waaxda ay gaduudku burburiyeen, heerka ay biyuhu ku galeen.
Calaamadaha caamka ah ee dhiigbaxa maskaxda:
- niyadjabka miyirka;
- madax xanuun daran iyo kuwo daran;
- gariir;
- matag.
Haddii istaroog ku dhaca dhiig maskaxda uu saameeyey cerebellum, calaamadaha soo socda ayaa istaagaya:
- ku qasbey inuu jeexjeexo madaxa ilaa dhinac;
- miosis;
- ku xadgudubka qiyaasta neefsashada;
- ku xadgudubka isu-duwidda dhaqdhaqaaqa (ataxia);
- dawakhaad;
- xanuunka sii kordhaya ee sanka qoorta.
Marka miisaanka iyo mugdiga cad ee maskaxdu ay waxyeello gaartay, waxaa la ogaaday:
- asteroognosis;
- suuxdinta qallafsan;
- hoos u dhaca murqaha;
- anosognosia;
- hemiplegia;
- Kacsanaanta sare ee nidaamka dareenka;
- ka sii darista jihada booska;
- tuunboolojiyada;
- abulia
Marka uu dhiigbaxu ka dhaco qaybaha qoto-dheer ee xubnaha, waxaa jira rug caafimaad sida:
- bradycardia ;
- miyir beelid;
- hyperthermia;
- wax falcelin ah oo ku saabsan dhalaanka;
- dulmiga by hemodynamic;
- neefta oo daciif ah;
- matag;
- joojinta dib-u-celinta;
- hemiplegia
Ba'an oo maskaxda ku dhaca maskaxda wuxuu keenaa kooma, badanaa qoto dheer, taas oo ay aad u adag tahay in la laabato bukaanka. Ka dib markaa dhibaatadan, khatarta ah natiijada halista ah waxay kordhisaa (30-35%).
Cawaaqibka xinjirowga dhiig maskaxda ama dhiig baxa maskaxda ah
Kuwa ugu khatarsan waa bilaha ugu horreeya ee weerarka ka dib, gaar ahaan haddii dhibanuhu ku dhaco kooma. Muddada dheer ee ku jirta xaaladdan, waxa sii xumaanaya dhibaatooyinka tooska ah:
- curyaan ah murqaha wajiga iyo afka;
- luminta dareenka by addimada ama qeyb ka mid ah jirka;
- xanaaqa hadalka;
- hoos u dhaca muuqaalka muuqaalka;
- xadgudubka maskaxda.
Intaa ka sokow, 12 bilood ka dib marka uu kudhaco dhiig karka, dib-u-dhac dhiig ayaa suurtagal ah, taas oo sii xumayn karta xaaladda ama kordhin karta khatarta dhimashada.
Waxaa muhiim ah in la xusuusto in xitaa inta lagu jiro xilliga baxnaaninta (24-36 bilood), cawaaqibyada xun ee weli laga yaabo inay weli muuqdaan, gaar ahaan marka la eego murqaha iyo dareenka.
Daaweynta dhiig baxa maskaxda
Daaweyntu waxay ka kooban tahay dhowr marxaladood:
- Caadi ahaanshaha cadaadiska dhiigga iyadoo la adeegsanayo daroogada dhiig-miirashada iyo daawada.
- Ciribtirka xanuunka xanuunka leh xanuunka foosha, daawooyinka aan anti-inflammatory ahayn ee non-steroid.
- Ka hortagga bararka (dexamethasasone, dheecaanka osmotic).
- Xoojinta darbiyada dareenka ah, dabacsanaanta kilyaha iyadoo la adeegsanayo hemostatics.
- Dib u soo noqoshada hawlaha maskaxda ee adeegsiga nootropics.
Ka dib markii caadada u ah xaaladda bukaanka, dib-u-dhiska, ilaalinta nidaamka shaqada iyo nasashada, hagaajinta cuntada waa muhiim.
Xaalado dhif ah, waxqabadka neurosurgiga waxaa loo qoraa si loo tirtiro qoob-ka-dillaaca dhiigga, hematoma.